Zespół jelita drażliwego (IBS) – przyczyny, objawy i sprawdzone metody łagodzenia dolegliwości

Czym jest IBS?

IBS (zespół jelita drażliwego) to powszechne zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, które znacząco obniża komfort życia. Objawy to ból brzucha, wzdęcia i zaburzenia rytmu wypróżnień. Chociaż IBS jest chorobą przewlekłą, wiele osób osiąga znaczną ulgę dzięki zmianom w stylu życia. Diagnoza opiera się zwykle na kryteriach klinicznych (ból brzucha związany ze zmianą częstości / kształtu stolca) oraz wykluczeniu innych chorób (np. celiakii, chorób zapalnych jelit).

Jakie są typowe objawy?

• ból lub dyskomfort w jamie brzusznej (zwykle łagodniejący po wypróżnieniu),
• wzdęcia i nadmierne gazy,
• zaparcia, biegunka lub naprzemienne epizody tych dolegliwości,
• dodatkowo u niektórych osób: uczucie niepełnego wypróżnienia, śluz w stolcu, zmęczenie i objawy pozajelitowe (np. ból pleców).

Przyczyny IBS

• Nadwrażliwość trzewna – jelita osób z IBS reagują intensywniej na bodźce, które u większości ludzi nie powodują bólu. Może się to objawiać: bólem nawet przy normalnej ilości gazów, większym napięciem jelit, uczuciem dyskomfortu przy wypełnianiu jelita.
• Zaburzenia motoryki jelit – u osób z IBS jelita mogą pracować zbyt szybko, zbyt wolno lub w sposób chaotyczny. W efekcie pojawiają się biegunki, zaparcia, uczucie parcia, nieregularne stolce, skurcze i ból brzucha.
• Dysbioza – osoby z IBS mają inny skład mikrobioty niż osoby zdrowe. Zmiany obejmują m.in.: mniejszą różnorodność bakterii, zaburzenia w produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), nadmiar bakterii w jelicie cienkim u części osób (SIBO).
• Stres – jelita są połączone z mózgiem nerwem błędnym i układem autonomicznym (oś jelito – mózg). Przewlekły stres lub przebyty uraz psychiczny mogą powodować: nadreaktywność jelit, zwiększoną percepcję bólu, zaburzenia motoryki i napięcia mięśni jelit. Dlatego często objawy IBS nasilają się w stresujących okresach.
• Stan zapalny o niskim nasileniu – u części osób po infekcji jelitowej dochodzi do: przedłużonego mikrozapalenia, zwiększonej aktywacji komórek odpornościowych, uszkodzenia bariery jelitowej. To może tłumaczyć nagły początek IBS u zdrowych wcześniej osób.
• Przeciekające jelito – zwiększona przepuszczalność jelit oraz nadwrażliwość na spożycie niektórych pokarmów, co może nasilać wzdęcia i ból.
• Czynniki genetyczne – chociaż IBS nie jest chorobą „genetyczną”, istnieje wyższe ryzyko, jeśli IBS występuje w rodzinie. Znaczenie mają predyspozycje do nadwrażliwości nerwowej, odpowiedź immunologiczna, mikrobiota dziedziczona po rodzicach.
• Zaburzenia funkcji osi hormonalnej – niektóre osoby odczuwają nasilenie objawów w czasie cyklu miesiączkowego lub w okresach zaburzeń hormonalnych; estrogen i progesteron wpływają na motorykę jelit.
• Czynniki dietetyczne – fermentujące węglowodany FODMAP, duże ilości tłuszczu, alkohol, nieregularne posiłki, zbyt szybkie jedzenie

Co zwiększa ryzyko rozwoju IBS:

• przebyty ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy (infekcja, zatrucie),
• przewlekły lub nagły silny stres,
• wcześniejsze zaburzenia lękowe lub depresyjne,
• historia bólu przewlekłego (np. migreny),
• antybiotykoterapia zmieniająca mikrobiotę,
• zaburzenia snu.

Naturalne metody łagodzenia objawów

• Dieta – najważniejsza zmienna w praktyce
  • Low-FODMAP polega na tymczasowym ograniczeniu grup węglowodanów, które są łatwo fermentowane przez bakterie jelitowe i mogą nasilać wzdęcia oraz biegunkę. Liczne badania i przeglądy pokazują, że etap restrykcyjny low-FODMAP daje istotne zmniejszenie objawów. Następnie jest etap stopniowego wprowadzania eliminowanych wcześniej produktów i personalizacja diety. Restrykcyjna dieta powinna trwać od 2 do 6 tygodni. Takiej diety nie można stosować długoterminowo, ponieważ istnieje ryzyko niedoborów i zmiany mikrobioty.
  • Błonnik rozpuszczalny – u części osób zwiększenie spożycia poprawia rytm wypróżnień i zmniejsza dolegliwości. Natomiast błonnik nierozpuszczalny (otręby) bywa nieskuteczny lub nawet pogarsza objawy. W praktyce błonnik najlepiej wprowadzać stopniowo i pić dużo wody.
  • Olejek z mięty może zmniejszać ból i globalne objawy IBS w krótkim okresie; działa spazmolitycznie. Zaleca się stosować nie więcej niż kilka tygodni; przeciwwskazaniem jest choroba refluksowa, ponieważ olejek może nasilać zgagę.
• Ruch fizyczny i sen
  Badania i przeglądy pokazują, że umiarkowana aktywność fizyczna poprawia ogólne objawy i jakość życia u osób z IBS; dobre nawyki snu i unikanie używek (nikotyny lub alkoholu) też są korzystne. Korzyści mogą wynikać zarówno z działania na perystaltykę jelit jak i z redukcji stresu.
• Techniki redukcji stresu
  Interwencje psychologiczne przynoszą trwałą poprawę u wielu osób. Dobre efekty dają też programy oparte na obniżeniu stresu i techniki relaksacyjne.

Probiotykoterapia

Wszelkie dolegliwości jelitowe wynikają ze składu mikrobioty, który zmienia się w zależności od różnych czynników. Przewlekły stres, dieta lub antybiotykoterapia znacząco wpływają na florę jelitową, a w szczególności na wzrost patogennych mikroorganizmów. Dlatego warto włączyć silne i skuteczne szczepy, które pomogą przywrócić homeostazę flory bakteryjnej.

Jeśli przy IBS dokuczają zaparcia dobrze jest włączyć bakterię Escherichia coli Nissle 1917 zawartą w produkcie Coli Biotic oraz Lactobacillus acidophilus szczep Er-2 317/402 Narine, czyli produkt Narum Fast.

Natomiast jeśli dokuczają biegunki do produktu Coli Biotic należy dołączyć Narum forte, produkt wieloszczepowy, gdzie E. coli, Bifidobacterium bifidum i Lactobacillus acidophilus wykazują synergistyczne działanie.

Aby probiotykoterapia była skuteczna, bardzo ważna jest personalizacja i indywidualne podejście. Należy obserwować swoje ciało, aby dopasować najskuteczniejsze metody dla siebie. Kluczowe jest też wyeliminowanie czynników wywołujących nieprzyjemne objawy.

Kliknij w produkt i przejdź do zakupu: